Điểm mới của Nghị định 283/2026/NĐ-CP xử phạt về lao động, BHXH

So với Nghị định 12/2022/NĐ-CP, Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/09/2026) mang đến nhiều thay đổi quan trọng. Các thay đổi này cập nhật phù hợp với các luật mới như Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật Việc làm 2025, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Xử lý vi phạm trên môi trường điện tử

Một trong những điểm mới mang tính đột phá là cho phép xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử. Quy định này áp dụng cho cả ba lĩnh vực: lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Quy định dựa trên các quy định mới nhất của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Thay đổi cơ quan quản lý và nhận báo cáo

Nghị định 283 ghi nhận sự chuyển dịch vai trò của một số cơ quan quản lý.

Bộ Nội vụ và Sở Nội vụ:

Các doanh nghiệp dịch vụ việc làm nay phải báo cáo kết quả hoạt động đến Sở Nội vụ thông qua Sàn giao dịch việc làm quốc gia.
Thay vì gửi báo cáo về Sở Lao động - Thương binh và Xã hội như trước đây.
Thay đổi này dựa trên đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ (không phải Bộ Lao động như Nghị định 12).

Quy định mới về Sàn giao dịch việc làm quốc gia

Nghị định 283 bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến Sàn giao dịch việc làm quốc gia:

Không tiếp nhận và cung ứng dịch vụ theo hướng dẫn trên Sàn.
Không cập nhật kết quả tuyển dụng trong thời hạn 20 ngày làm việc.
Doanh nghiệp thương mại điện tử về dịch vụ việc làm không thực hiện kết nối, chia sẻ, đồng bộ dữ liệu trên Sàn.

Bổ sung hành vi vi phạm về đăng ký lao động

Nghị định 283 bổ sung Điều 12 quy định xử phạt các vi phạm về đăng ký, điều chỉnh thông tin lao động.

Đối với người lao động:

Bị phạt nếu không cung cấp hoặc cung cấp thông tin không chính xác để làm căn cứ đăng ký lao động.

Đối với người sử dụng lao động:

Bị phạt nếu không thực hiện đăng ký hoặc điều chỉnh thông tin lao động cho người lao động khi nộp hồ sơ bảo hiểm xã hội.

Phân định rõ “Chậm đóng” và “Trốn đóng” bảo hiểm xã hội

Nghị định 283 tách bạch rõ ràng hai hành vi này (Điều 43 và Điều 44).

Chậm đóng BHXH bắt buộc:

Mức phạt: 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng.

Trốn đóng BHXH bắt buộc:

Mức phạt: 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng.

Biện pháp khắc phục chung:

Buộc nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm/trốn đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.
Thay vì mức lãi suất đầu tư quỹ bình quân như trước đây.

Cập nhật quy định lao động nước ngoài và bảo hiểm thất nghiệp

Lao động nước ngoài:

Cập nhật hành vi vi phạm liên quan thông báo khi người lao động làm việc tại nhiều tỉnh, thành phố.
Quy định về thu hồi giấy phép lao động theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP.

Bảo hiểm thất nghiệp:

Quy định chi tiết mức phạt cho chậm đóng và trốn đóng, tương tự như bảo hiểm xã hội.
Mức phạt tiền dựa trên số lượng người lao động bị vi phạm.

Điều chỉnh thẩm quyền xử phạt

Nghị định 283 mở rộng thẩm quyền xử phạt cho nhiều chức danh mới. Đặc biệt là các chức danh thuộc Sở Nội vụ, Bộ Nội vụ và các đơn vị nghiệp vụ mới của Công an nhân dân, như:

Giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư.
Cục An ninh mạng.

Tóm lại

Nghị định 283/2026/NĐ-CP tập trung vào việc số hóa quản lý lao động và tăng cường tính minh bạch thông qua Sàn giao dịch việc làm quốc gia. Đồng thời, quy định thắt chặt chế tài đối với các hành vi xâm phạm quyền lợi bảo hiểm của người lao động.