Điểm mới Thông tư 89/2026/TT-BTC về thuế

Nội dung chung của Thông tư số 89/2026/TT-BTC

Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BTC quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.

Ngày 10/8/2026, Cục Thuế ban hành Công văn số 5746/CT-CS giới thiệu nội dung mới của Thông tư này. Công văn yêu cầu các đơn vị thuế khẩn trương tuyên truyền, phổ biến đến công chức thuế, người nộp thuế và các tổ chức liên quan.

Thông tư số 89/2026/TT-BTC có phạm vi điều chỉnh rộng gồm 10 chương với 101 điều. Văn bản bao quát hầu hết các lĩnh vực quan trọng trong công tác quản lý thuế hiện nay:

• Giao dịch điện tử trong quản lý thuế
• Khai thuế, nộp thuế
• Hoàn thuế, miễn giảm thuế
• Quản lý nợ thuế, kiểm tra thuế
• Quản lý rủi ro, trao đổi dữ liệu
• Các vấn đề khác có liên quan đến hoạt động quản lý thuế

Điểm mới 1: Chuẩn hóa khái niệm và thuật ngữ pháp lý

Thông tư sửa đổi, bổ sung các khái niệm và thuật ngữ pháp lý nhằm bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.

Một số thuật ngữ được điều chỉnh để phù hợp với quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Bộ luật Dân sự. Việc chuẩn hóa các khái niệm này giúp cơ quan thuế và người nộp thuế có cách hiểu thống nhất, hạn chế những vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật.

Điểm mới 2: Phân nhóm người nộp thuế theo quản lý rủi ro

Thông tư bổ sung nội dung hoàn toàn mới về phân nhóm người nộp thuế trong quản lý thuế. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý thuế theo hướng quản lý rủi ro.

Thay vì áp dụng một phương thức quản lý giống nhau đối với mọi đối tượng, cơ quan thuế sẽ tiến hành phân tích dữ liệu và đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế. Cơ quan thuế xem xét lịch sử thực hiện nghĩa vụ thuế và mức độ rủi ro của từng người nộp thuế để có biện pháp quản lý phù hợp.

Lợi ích của phân nhóm người nộp thuế

Việc phân nhóm không chỉ giúp cơ quan thuế sử dụng hiệu quả nguồn lực quản lý. Nó còn tạo điều kiện thuận lợi cho những cá nhân, doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt.

Cơ chế này giúp phát hiện sớm các trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao. Từ đó, cơ quan thuế có thể áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.

Điểm mới 3: Xác định trách nhiệm khi phân bổ nguồn thu ngân sách

Thông tư làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các cơ quan thuế trong trường hợp có phân bổ nguồn thu ngân sách giữa các địa bàn.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp hoạt động tại nhiều tỉnh, thành phố hoặc có nghĩa vụ thuế liên quan đến nhiều địa phương khác nhau. Điều này dẫn đến phát sinh các vấn đề về xác định địa bàn hưởng nguồn thu và trách nhiệm quản lý.

Bảo vệ quyền lợi người nộp thuế

Thông tư bổ sung quy định bảo vệ quyền lợi của người nộp thuế trong trường hợp đặc biệt.

Khi người nộp thuế đã nộp đủ tiền thuế đúng thời hạn nhưng việc phân bổ số thuế đến địa bàn nhận phân bổ chưa chính xác, người nộp thuế sẽ không bị tính tiền chậm nộp. Tiền chậm nộp được miễn đối với phần thuế phát sinh do lỗi phân bổ.

Cơ quan thuế có trách nhiệm hướng dẫn thực hiện việc điều chỉnh hoặc hoàn trả, bù trừ theo đúng quy định. Quy định này giảm thiểu rủi ro pháp lý cho người nộp thuế.

Điểm mới 4: Cải tiến đôn đốc nợ và cưỡng chế thi hành

Thông tư sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến đôn đốc thu nợ thuế. Nó cũng bổ sung quy định về áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế.

Những quy định mới phân định rõ hơn trách nhiệm giữa cơ quan thuế quản lý trực tiếp và cơ quan thuế quản lý địa bàn nhận phân bổ. Điều này nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác quản lý nợ thuế và thu hồi các khoản nợ đọng ngân sách nhà nước.

Điểm mới 5: Hoàn thiện cơ chế tổ chức và phối hợp

Thông tư tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức và phối hợp giữa các đơn vị trong ngành thuế.

Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế thương mại điện tử được xác định rõ phạm vi nhiệm vụ. Đáng chú ý, hai Chi cục này không thực hiện nhiệm vụ tổng hợp số liệu và báo cáo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân về kết quả thu ngân sách nhà nước.

Quy định này góp phần phân định chức năng, nhiệm vụ giữa các đơn vị trong hệ thống thuế. Nó tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý.

Ý nghĩa chung của Thông tư

Thông tư số 89/2026/TT-BTC không chỉ là văn bản hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế. Nó còn thể hiện định hướng cải cách mạnh mẽ của ngành thuế trong giai đoạn mới.

Những nội dung về quản lý rủi ro, phân nhóm người nộp thuế được kỳ vọng sẽ có hiệu quả. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, giao dịch điện tử và nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý cũng góp phần xây dựng môi trường thuế minh bạch, hiện đại và hiệu quả hơn.

Ý kiến cho doanh nghiệp và người nộp thuế

Việc nghiên cứu, cập nhật kịp thời các quy định mới của Thông tư số 89/2026/TT-BTC là hết sức cần thiết.

Điều này không chỉ giúp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế mà còn tận dụng được các cơ chế thuận lợi trong quá trình kê khai, nộp thuế, hoàn thuế. Doanh nghiệp cần giải quyết các thủ tục hành chính về thuế theo quy định mới một cách chính xác.