Những sai lầm thường gặp khi viết và nộp đơn khởi kiện

Khởi kiện là quyền và trách nhiệm

Khởi kiện là quyền quan trọng của cá nhân, cơ quan, tổ chức nhằm yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi bị xâm phạm.

Trên thực tế, không ít người dù có căn cứ khởi kiện chính đáng vẫn gặp khó khăn do mắc sai sót. Những sai lầm này xảy ra ngay từ khâu chuẩn bị và nộp đơn.

Hậu quả có thể rất nặng nề: vụ việc bị kéo dài, hồ sơ yêu cầu sửa đổi bổ sung, hoặc đơn khởi kiện bị trả lại.

1. Gửi đơn khởi kiện không đúng Tòa án có thẩm quyền

Đây là một trong những lỗi thường gặp nhất. Nhiều người cho rằng chỉ cần nộp đơn đến Tòa án nơi mình cư trú là được.

Tuy nhiên, pháp luật quy định thẩm quyền giải quyết vụ án phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• Loại tranh chấp
• Nơi cư trú của bị đơn
• Nơi có bất động sản
• Thỏa thuận của các bên

Việc nộp đơn sai thẩm quyền có thể khiến hồ sơ bị chuyển qua nhiều cơ quan. Nó cũng có thể khiến đơn bị trả lại.

Kết quả là mất thời gian và ảnh hưởng đến quyền lợi của người khởi kiện.

2. Nội dung đơn khởi kiện không đầy đủ

Nhiều đơn khởi kiện chỉ trình bày sự việc một cách chung chung. Chúng thiếu các thông tin quan trọng:

• Thông tin đầy đủ của người khởi kiện và người bị kiện
• Địa chỉ liên hệ cụ thể
• Nội dung yêu cầu khởi kiện
• Căn cứ pháp lý và căn cứ thực tế
• Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo

Khi đơn không đáp ứng yêu cầu theo quy định, Tòa án sẽ yêu cầu sửa đổi bổ sung trong thời hạn nhất định.

Nếu không thực hiện đúng yêu cầu, đơn có thể bị trả lại.

3. Không xác định rõ yêu cầu khởi kiện

Một số người chỉ trình bày việc mình bị thiệt hại nhưng không nêu rõ muốn Tòa án giải quyết vấn đề gì.

Ví dụ, trong tranh chấp hợp đồng vay tiền, người khởi kiện cần xác định rõ:

• Buộc bên vay trả bao nhiêu tiền gốc
• Buộc trả bao nhiêu tiền lãi
• Thời điểm thanh toán
• Các yêu cầu khác nếu có

Yêu cầu càng cụ thể thì quá trình giải quyết vụ án càng thuận lợi. Điều này cũng giúp hạn chế phát sinh tranh chấp về sau.

4. Không chuẩn bị hoặc nộp thiếu chứng cứ

Nhiều người cho rằng chỉ cần nộp đơn là Tòa án sẽ tự thu thập toàn bộ chứng cứ. Trên thực tế, điều này không đúng.

Người khởi kiện có nghĩa vụ cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh yêu cầu là có căn cứ và hợp pháp.

Đối với tranh chấp vay tiền, cần có:

• Giấy vay
• Tin nhắn, ghi âm
• Chứng từ chuyển khoản

Đối với tranh chấp hợp đồng, cần nộp:

• Hợp đồng
• Tài liệu liên quan đến việc thực hiện hợp đồng

Việc thiếu chứng cứ có thể khiến yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận.

5. Cung cấp địa chỉ bị đơn không chính xác

Một lỗi khá phổ biến là người khởi kiện không xác minh chính xác nơi cư trú hoặc địa chỉ làm việc của bị đơn.

Khi Tòa án không thể tống đạt giấy tờ tố tụng cho bị đơn, vụ án có thể bị kéo dài đáng kể.

Do đó, trước khi khởi kiện, cần cố gắng thu thập đầy đủ thông tin:

• Địa chỉ cư trú
• Nơi làm việc
• Các thông tin nhận dạng khác của người bị kiện

6. Khởi kiện khi đã hết thời hiệu

Không phải tranh chấp nào cũng có thể khởi kiện bất cứ lúc nào. Đối với nhiều loại tranh chấp dân sự, pháp luật quy định thời hiệu khởi kiện nhất định.

Nếu hết thời hiệu mà không thuộc trường hợp được pháp luật cho phép gia hạn, người khởi kiện có thể gặp bất lợi.

Điều tương tự xảy ra nếu không áp dụng thời hiệu.

Do vậy, khi phát sinh tranh chấp, cần sớm tìm hiểu quy định pháp luật. Tham khảo ý kiến luật sư cũng là lựa chọn tốt để tránh bỏ lỡ thời hạn quan trọng này.

7. Không theo dõi thông báo của Tòa án sau khi nộp đơn

Sau khi tiếp nhận đơn khởi kiện, Tòa án có thể yêu cầu sửa đổi bổ sung hồ sơ. Nó cũng có thể thông báo nộp tạm ứng án phí.

Nhiều người nộp đơn xong nhưng không thường xuyên theo dõi thông báo. Kết quả là họ quá thời hạn thực hiện yêu cầu của Tòa án.

Điều này có thể khiến hồ sơ bị đình trệ. Trong trường hợp khác, đơn khởi kiện bị trả lại theo quy định.

8. Tự mình khởi kiện khi vụ việc quá phức tạp

Đối với những tranh chấp có giá trị lớn, liên quan đến nhiều bên hoặc có yếu tố pháp lý phức tạp, việc tự chuẩn bị hồ sơ mà không nghiên cứu kỹ quy định pháp luật có thể làm giảm khả năng bảo vệ quyền lợi.

Trong những trường hợp này, người dân nên tham khảo ý kiến luật sư để được hỗ trợ:

• Đánh giá vụ việc
• Chuẩn bị chứng cứ
• Xác định yêu cầu khởi kiện
• Tham gia bảo vệ quyền lợi trong quá trình tố tụng